Różaniec Święty

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Matka Boża wręcza różaniec św. Dominikowi

Pierwotnie był znany pod nazwą Psałterza Najświętszej Maryi Panny. Jest to modlitwa rozważająca dzieła zbawienia w oparciu o tajemnice życia Jezusa i Jego Matki. Towarzyszy temu odmawianie następujących modlitw: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu, przy czym przesuwa się paciorki nawleczone na sznur modlitewny zwany także różańcem.

Jego nazwa pochodzi od wieńca róż (łac. rosarium - ogród różany), symbolizujących piękno i szczęście, jakiego doznaje Matka Boża z dzieła zbawienia. Początki różańca sięgają XII wieku i zwyczaju wielokrotnego powtarzania modlitw. Liczba 150 modlitwy „Zdrowaś Maryjo” nie ustaliła się od razu. Nawiązuje do Starego Testamentu, szczególnie do liczby psalmów zawartych w psałterzu i brewiarzu, które w średniowieczu były niedostępne dla ludzi nie umiejących czytać. Później dodano modlitwę „Ojcze nasz”, a w XIV wieku dodano rozważanie tajemnic różańcowych. Tajemnic jest dwadzieścia podzielonych na cztery części:

  • 1. Tajemnica Radosna: Zwiastowanie Najśw. Maryi Pannie, Nawiedzenie św. Elżbiety, Narodzenie Jezusa, Ofiarowanie Jezusa w świątyni, Znalezienie Jezusa w świątyni;
  • 2. Tajemnica Światła (ustanowione przez papieża Jana Pawła II w liście apostolskim Rosarium Virginis Mariae 16 października 2002): Chrzest Jezusa w Jordanie, Objawienie się Jezusa na weselu w Kanie Galilejskiej, Głoszenie Królestwa Bożego i wzywanie do nawrócenia, Przemienienie na Górze Tabor, Ustanowienie Eucharystii;
  • 3. Tajemnica Bolesna: Modlitwa w Ogrójcu, Biczowanie, Cierniem ukoronowanie, Droga Krzyżowa, Śmierć Jezusa na krzyżu;
  • 4. Tajemnica Chwalebna: Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie, Zesłanie Ducha Świętego, Wniebowzięcie Najśw. Maryi Panny, Ukoronowanie Najśw. Maryi Panny.

Dzięki zakonom, głównie dominikanom i zakładanych przez nich bractw, różaniec rozpowszechnił się w XVI wieku w całym Kościele (do Polski sprowadził ją św. Jacek). Papież Pius V modlitwie różańcowej przypisał zwycięstwo chrześcijańskiej Europy nad Turkami pod Lepanto (1571). Ustanowił również święto Matki Bożej Różańcowej (7 października). Różaniec był i jest polecany przez papieży jako modlitwa indywidualna i wspólna. Papież Leon XIII wprowadził różaniec jako nabożeństwo codzienne w miesiącu październiku.

Różaniec rozpoczynamy modlitwą „Wierzę w Boga”, „Ojcze nasz” i trzy razy „Zdrowaś Maryjo” (o wiarę, nadzieję i miłość). Każdą tajemnicę różańca rozważa się w czasie odmawiania modlitw: jeden raz „Ojcze nasz”, dziesięć razy „Zdrowaś Maryjo” i jeden raz „Chwała Ojcu” (jest to tzw. dziesiątka różańca). Po każdej tajemnicy dodawany jest akt strzelisty: „O mój Jezu, przebacz nam nasze grzechy, zachowaj nas od ognia piekielnego, zaprowadź wszystkie dusze do nieba i dopomóż szczególnie tym, którzy najbardziej potrzebują Twojego Miłosierdzia” (zainspirowane objawieniami w Fatimie). Często na koniec rozważań dołącza się modlitwę w intencjach papieża i Litanię loretańską.

Bibliografia

I. Mierzwa, Różaniec, [w:] Bóg Człowiek Świat, red. A. Konopczyna, I. Mierzwa, Katowice 1991, s. 247.