Tekst źródłowy strony Sobór Florencki

==XVII Sobór Powszechny w Bazylei - Ferrarze - Florencji i Rzymie (1431-1449)==
Był to XVII sobór ekumeniczny. Stanowił kontynuację soboru zwołanego do Bazylei, a następnie przeniesionego do Ferrary. Z Ferrary przeniesiono go do Florencji w obawie przed zagrożeniem zarazą, ale przede wszystkim ze względów finansowych. Koszty pokrywała unia papieska. Poza tym, spora część ojców soborowych obradowała w Bazylei aż do 1448 roku. Za postanowieniem Eugeniusza IV obrady w sprawie zjednoczenia z Grekami odbyły się w Ferrarze. 
  
'''Dekret dla Greków''':
Należy przyjąć Trójcę Świętą i wierzyć w Nią. Przedstawiciele Kościoła Wschodniego byli przeciw Filique. Uważali, że jest to niezgodne zarówno z Pismem świętym jak i w Symbolu wiary na Zachodzie z ustaleniami soboru efeskiego (431). Jednak, gdy dowiedziono zgodność u wschodnich i zachodnich Ojców Kościoła, uznano jego poprawność, ale nie chciano przyjąć go u siebie. Sprzeciwiali się też ogniu czyśćcowemu, bo nie wspominała o nim Biblia i Ojcowie Kościoła. Uznano więc tylko, że w czyśćcu jest oczyszczająca kara, a żywi mogą pomóc duszom zmarłych uczestnicząc we mszach świętych, modląc się i spełniając dobre uczynki. Jako materię Eucharystii uznano chleb kwaszony i niekwaszony. Bizantyjscy przedstawiciele najwyższą władzę widzieli w pentarchii, ale zgodzili się na przywileje biskupa Rzymu w całym Kościele. 

'''Przyjęto''': “Uznajemy, że papież jest zwierzchnim arcykapłanem, namiestnikiem w rządach i zastępcą Chrystusa, pasterzem wszystkich chrześcijan i rządcą Bożych Kościołów”. Akt unii, który rozpoczął się “Niech cieszą się niebiosa” (Laetentur coeli) odczytano w katerze we Florencji i podpisano 6 lipca 1430. 

Unię podpisało 116 uczestników w imieniu Kościoła Zachodniego. Ze strony Kościoła Wschodniego uczynili to:  Jan VIII, paleolog; patriarcha Józef; przedstawiciele innych patriarchów: metropolita Bessarion, metropolita Izydor, czterej biskupi, kilkanaście osób z bizantyjskiego poselstwa. Podpisu odmówili metropolita efeski Matek i kilku jego zwolenników. 

Po zawarciu tej unii delegacja Bizancjum opuściła Florencję. Powodem było wewnętrzne skłócenie przez Marka z Efezu. Sobór jednak trwał nadal, w jakiejś części dla pertraktacji z innymi Kościołami chrześcijańskimi na Wschodzie, a w jakiejś stawał naprzeciw schizmatyckiemu soborowi bazylejskiemu.

Obrady we Florencji trwały aż do przeniesienia do Rzymu. W obu miastach zawarto kolejne unie. Ostatnia z nich dotyczyła Kościoła jakobickiego w 1445 roku.

Papież w roku 1434 zaprosił na sobór Kościół ormiański. Poselstwo Konstantyna z Sis dotarło do Florencji dopiero w 1439 roku, kiedy to została zawarta unia z Grekami. Na jej podstawie odnowiono unię Ormian z 1198 roku. Treść pojednania ujęto w Dekret dla Ormian (Decretum pro Armenis). Ormianie opowiedzieli się za dwojaką naturą w Chrystusie, jeszcze z [[Sobór Chalcedoński|soboru chalcedońskiego]]. Unię ogłosił papież 22 listopada 1439 w osobnej [[Bulla|bulli]] '' Exultate Deo''. Niestety nie doszło do skutków unii, ponieważ przeciw niej wystąpili tradycjonaliści ormiańscy. Stworzyli swój katolikat (1441) w Eczmiadzynie na Kaukazie. Stracił on kontakt z Rzymem, gdyż Cylicja znajdowała się pod panowaniem Mameluków, a później Turków. 
  
Podczas soboru we Florencji obecni byli także przedstawiciele Kościoła maronickiego z Libanu, a jego patriarcha urzędował w Antiochii. Ten Kościół został wierny unii, zawartej już pod koniec XII wieku. Maronicki patriarcha Jan Al-Jaja dostał od papieża [[paliusz]] na znak jedności w 1439 roku. Maronici (mieszkańcy Cypru) przystąpili do unii w 1441 roku. 
Eugeniusz IV zaprosił do Florencji delegację Kościoła koptyjskiego z Egiptu i Etiopii. Po uroczystym przyjęciu rozpoczęto pertraktację o unię (26.04.1441). Podstawą tu były dekrety unijne dla Greków i Ormian. Swój akt unii podpisali przedstawiciele koptyjskiego patriarchy Jana XI i etiopskiego cesarza Jakuba. Papież ogłosił ją bullą '' Wyśpiewajcie Panu '' (Cantate Domino) 4 lutego 1442. Trudności w Egipcie nie pozwoliły na wprowadzenie unii w życie, gdyż panowali wtedy Mamelucy. Uniemożliwiła to także zmiana na stolicy koptyjskiej.

Najpóźniej, bo w 1444 roku przybyli na sobór przedstawiciele Kościoła jakobickiego z Syrii i Mezopotamii oraz Kościoła nestoriańskiego z Cypru. 7 sierpnia 1445 podpisali nestorianie cypryjscy, a 30 września 1445 arcybiskup edesski Abdallah w imieniu jakobickiego patriarchy z Antiochii, Ignacego Bakuam Al-Hadali.

Żadna z nowo zawartych unii nie okazała się trwała. Najbardziej bolesny był upadek unii z Grekami. 
Delegacji bizantyjskiej we Florencji nie udało się dokładnie ustalić wspólnych działań cesarstwa wschodniego i władców zachodnich przeciw Turkom. 
==Bibliografia==
M. Banaszak, Historia Kościoła katolickiego,  t. 2,  Warszawa; Breviarium Fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, ed.  Ignacy Bokwa.
[[Kategoria:Sobory i synody|F]]