Sanktuarium maryjne w Tuchowie

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sanktuarium w Tuchowie jest jednym z najstarszych i najliczniej odwiedzanych miejsc świętych w południowo-wschodniej Polsce. Leży przy drodze z Tarnowa do Nowego Sącza. Jego początki nie są do końca znane. Tradycja głosi, że dawniej znajdował się tutaj lipowy gaj, gdzie stała pogańska świątynia, do której zmierzali pielgrzymi.

Według tradycji benedyktyńskiej - pierwszy drewniany kościół w Tuchowie wzniesiono w 1079 roku. Prawdopodobnie kościół wizytował św. Stanisław ze Szczepanowa jako bp krakowski, a później św. Jan Kanty odprawił tu swoje prymicje. W XVI wieku benedyktyni sprowadzili do Tuchowa obraz Matki Bożej. Wg specjalistów pochodzi on z okresu 1530-1540 z polskiej szkoły malarskiej Mistrza Ołtarza z Bodzentyna. Legendy mówią, iż obraz ten sam pojawił się na lipie bądź przywędrował z Węgier. Pewne jest, że Maryja szczególnie wybrała sobie tuchowskie wzgórze i od kilkunastu lat rozdziela tu łaski. Cuda jakie dokonywały się za wstawiennictwem Matki Boskiej Tuchowskiej, przyczyniły się do rozwoju ruchu pielgrzymkowego i budowy w XVII wieku nowego kościoła. Matka Boska Tuchowska uzdrowiła (co jest odnotowane w kronice parafialnej) chorego chłopca (1604), rażoną piorunem służącą z Kilanowic (1629), kobietę z niebezpieczną raną na kolanie (1632); niewidome niemowlę z Węgier (1698), a także obroniła od zarazy mieszkańców Tarnowa, Tuchowa, Biecza i Pilzna (1622). Opiekunami sanktuarium byli benedyktyni, jezuici i księża diecezjalni. Od 1893 roku stróżami cudownego obrazu są redemptoryści, których sprowadził Ignacy Łoboza, bp tarnowski. 2 października 1904 odbyła się uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Tuchowskiej, której dokonał ówczesny bp tarnowski, Leon Wałęga.

Niezwykle ważnymi dla sanktuarium są dni Wielkiego Odpustu Tuchowskiego, związane ze świętem Matki Boskiej Tuchowskiej (2 lipca). Odpust trwa osiem dni, a uczestniczy w nim co roku ponad 100 tys. pielgrzymów. Inne równie ważne uroczystości to Nawiedzenie NMP (31 maja), tzw. mały odpust (8 września), rocznica koronacji obrazu w niedzielę po 2 października oraz święto NMP Różańcowej (7 października).

2 października 2010 kościół pw. Nawiedzenia NMP i św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Tuchowie otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.

Bibliografia

J. Sadowska, Dom łask, GN 2010, nr 39, s. 4-5 (dodatek tarnowski).