Sanktuarium maryjne w Staniątkach

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Skocz do: nawigacja, szukaj

Staniątki leżą na skraju Pogórza Bocheńskiego. Znane są z najstarszego w Polsce klasztoru Sióstr Benedyktynek oraz obrazu Matki Boskiej Bolesnej o zapłakanych oczach. Historia wsi Staniątki łączona jest z legendą o św. Wojciechu. Jedno z podań mówi, że św. Wojciech w drodze na dwór króla Bolesława Chrobrego powiedział: Udielame tady staniatku ( to znaczy Odpocznijmy tutaj ). I stąd się wzięła nazwa Staniątki.

Kościół jak i klasztor zostały ufundowane między rokiem 1228 a 1238. Jedna z legend głosi, że Klemens z Puszczy, kasztelan krakowski, ufundował klasztor Sióstr Benedyktynek dla swej córki Wizenny. Kasztelan ufundował również obraz Matki Boskiej, który Wizenna, pierwsza ksieni (przełożona klasztoru), obnosiła podczas procesji, gdy mniszki i okoliczna ludność byli zagrożeni najazdami tatarskimi. W 1238 roku kościół klasztorny otrzymał wezwanie Najświętszej Marii Panny. Po śmierci fundatorów jak i samej Wizenny (przełożonej) - pochowanych w kościele - zaczyna się szerzyć ich kult.

Obraz został namalowany na drzewie lipowym. Maryja stoi z załamanymi rękoma, z sercem przebitym siedmioma mieczami. W każdym narożniku stoją anioły, trzymając narzędzia Męki Pańskiej. Nieznany malarz z Włoch namalował jedynie twarz Matki Boskiej, a wiele szczegółów pozostawił swoim uczniom, co zdaniem fachowców, ma wiele braków. Wizerunek jest prawdopodobnie kopią obrazu Matki Boskiej Bolesnej z kościoła franciszkanów w Krakowie. Obraz, który obecnie znajduje się w kaplicy Matki Boskiej Bolesnej koronował 21 września 1924 abp krakowski Adam Sapieha.

W ciągu wieków sanktuarium nawiedziło wielu świątobliwych pielgrzymów i królów Polski. Wsparcia u Matki Boskiej Staniąteckiej szukała św. Kinga, księżna krakowska i sandomierska oraz Jej mąż, książę Bolesław Wstydliwy. Przed obrazem Matki Boskiej ze Staniątek modliła się również św. Jadwiga, królowa i Jej mąż król Władysław Jagiełło, gdy szedł na wojnę z Krzyżakami, a także gdy wracał z pola bitwy pod Grunwaldem. Byli tu także królowie Zygmunt Stary i Jan III Sobieski oraz konfederaci barscy i uczestnicy powstań - listopadowego i styczniowego. Również papież Jan Paweł II, jeszcze jako arcybiskup przyjeżdżał tu wiele razy: w 1966 roku, gdy przewodniczył uroczystościom 750-lecia opactwa w Staniątkach, a także przed wyjazdem na kolejne sesje Soboru Watykańskiego II.

Bibliografia

Z dawna Polski Tyś Królową. Przewodnik po sanktuariach maryjnych, wyd. Sióstr Niepokalanek, Szymanów 1990; B. Krasnowolski, Historia klasztoru Benedyktynek w Staniątkach, wyd. Klasztor Benedyktynek w Staniątkach, 1999.