Parafia św. Wawrzyńca i św. Antoniego w Wirku: Różnice pomiędzy wersjami

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(dr)
(dr)
 
Linia 2: Linia 2:
 
[[Plik:Wirek laurentius1.jpg|right|thumb]]
 
[[Plik:Wirek laurentius1.jpg|right|thumb]]
 
==Historia==
 
==Historia==
Pierwsza wzmianka o Wirku to dokument czeski z 1594 roku, nazywający tak wzgórze nieopodal Czarnego Lasu. Wieś rozwinęła się z folwarku założonego na tych terenach w 1620 roku. W połowie XVIII wieku w Rudzie Śląskiej zaczęto wydobywać węgiel. W XIX wieku Wirek stał się dużym ośrodkiem miejskim z zakładami przemysłowymi; w 1805 roku  powstała je tam huta żelaza. Szybko wzrastała liczba ludności.  
+
Pierwsza wzmianka o Wirku to dokument czeski z 1594 roku, nazywający tak wzgórze nieopodal Czarnego Lasu. Wieś rozwinęła się z folwarku założonego na tych terenach w 1620 roku. W połowie XVIII wieku w Rudzie Śląskiej zaczęto wydobywać węgiel. W XIX wieku Wirek stał się dużym ośrodkiem miejskim z zakładami przemysłowymi; w 1805 roku  powstała tam huta żelaza. Szybko wzrastała liczba ludności.  
 
==Kaplica==
 
==Kaplica==
 
W 1840 roku założono  „Salę modlitw” dla Żydów mieszkających w Wirku, w 1853 roku - bożnicę, a w 1891 -  synagogę. Pierwszym miejscem modlitw katolików była kaplica pw. [[Św. Wawrzyniec|św. Wawrzyńca]] znajdująca się w budynku zlikwidowanego w 1866 roku więzienia. Rok później utworzono w tej kaplicy filię [[Parafia Trójcy Przenajświętszej w Kochłowicach|parafii kochłowickiej]]. Jej pierwszymi proboszczami byli ks. Karol Dittrich i ks. Ernest Weinhold, który w 1873 roku rozpoczął budowę kościoła. 14 grudnia 1874 odbyło się poświęcenie budowy, która stanowiła samodzielną [[Parafia|parafię]]. Kościół konsekrował biskup wrocławski  [[Kopp Georg|kard. Georg Kopp]] w 1892 roku. 29 września 1894, we Wrocławiu, zmarł ks. Weinhold. Został pochowany na nowo wybudowanym cmentarzu parafialnym. Proboszczem został ks. Antoni Gutsfeld. Dwa lata później rozpoczął budowę probostwa, a w 1897 roku - szpitala.  
 
W 1840 roku założono  „Salę modlitw” dla Żydów mieszkających w Wirku, w 1853 roku - bożnicę, a w 1891 -  synagogę. Pierwszym miejscem modlitw katolików była kaplica pw. [[Św. Wawrzyniec|św. Wawrzyńca]] znajdująca się w budynku zlikwidowanego w 1866 roku więzienia. Rok później utworzono w tej kaplicy filię [[Parafia Trójcy Przenajświętszej w Kochłowicach|parafii kochłowickiej]]. Jej pierwszymi proboszczami byli ks. Karol Dittrich i ks. Ernest Weinhold, który w 1873 roku rozpoczął budowę kościoła. 14 grudnia 1874 odbyło się poświęcenie budowy, która stanowiła samodzielną [[Parafia|parafię]]. Kościół konsekrował biskup wrocławski  [[Kopp Georg|kard. Georg Kopp]] w 1892 roku. 29 września 1894, we Wrocławiu, zmarł ks. Weinhold. Został pochowany na nowo wybudowanym cmentarzu parafialnym. Proboszczem został ks. Antoni Gutsfeld. Dwa lata później rozpoczął budowę probostwa, a w 1897 roku - szpitala.  
 
==Kościół==
 
==Kościół==
Na początku XX wieku pojawiła się potrzeba budowy nowego, większego kościoła. Budowę rozpoczęto 2 lipca 1907. Rok później poświęcono kamień węgielny, a 19 grudnia 1909 kościół pw. św. Wawrzyńca i św. Antoniego z Padwy przez ks. dziekana Tyllę. Konsekracji kościoła dokonał [[Bertram Adolf|kard. Bertram]] w 1918 roku. Po [[Plebiscyt i jego skutki|plebiscycie]] w 1921 roku  Wirek pozostał w części polskiej. Do 1939 roku w parafii poświęcono dwa ołtarze – św. Antoniego i MB Częstochowskiej, sztandary [[Katolickie Stowarzyszenie Mężów|Mężów Katolickich]] oraz dzwony, które 5 kwietnia 1942 zostały skonfiskowane na potrzeby wojenne. Wiosną 1972 roku powstały poważne szkody górnicze: pękła ściana nośna i boczna nawa. Rok później zniszczeniu uległo sklepienie kościoła. Większa część kościoła została wyłączona z użytku. Z remontem kościoła borykano się do  1984 roku. Proboszcz parafii [[Seligman Konrad|ks. Konrad Seligman]] odnowił salki katechetyczne w dużej wieży, gdzie w latach 1986-1987 działała ochronka parafialna, która później została przeniesiona do budynku przy placu kościelnym. W 1995 roku oddano do użytku dom katechetyczny. Ze względu na szkody górnicze niezbędna była rozbiórka probostwa, a budowę nowego rozpoczęto według starych wzorów.  
+
Na początku XX wieku pojawiła się potrzeba budowy nowego, większego kościoła. Budowę rozpoczęto 2 lipca 1907. Rok później poświęcono kamień węgielny, a 19 grudnia 1909 kościół pw. św. Wawrzyńca i św. Antoniego z Padwy przez ks. dziekana Tyllę. Konsekracji kościoła dokonał [[Bertram Adolf|kard. Bertram]] w 1918 roku. Po [[Plebiscyt i jego skutki|plebiscycie]] w 1921 roku  Wirek pozostał w części polskiej. Do 1939 roku w parafii poświęcono dwa ołtarze – św. Antoniego i MB Częstochowskiej, sztandary [[Katolickie Stowarzyszenie Mężów|Mężów Katolickich]] oraz dzwony, które 5 kwietnia 1942 zostały skonfiskowane na potrzeby wojenne. Wiosną 1972 roku powstały poważne szkody górnicze: pękła ściana nośna i boczna nawa. Rok później zniszczeniu uległo sklepienie kościoła. Większa część kościoła została wyłączona z użytku. Z remontem kościoła borykano się do  1984 roku. Proboszcz parafii, [[Seligman Konrad|ks. Konrad Seligman]] odnowił salki katechetyczne w dużej wieży, gdzie w latach 1986-1987 działała ochronka parafialna, która później została przeniesiona do budynku przy placu kościelnym. W 1995 roku oddano do użytku dom katechetyczny. Ze względu na szkody górnicze niezbędna była rozbiórka probostwa, a budowę nowego rozpoczęto według starych wzorów.  
 
==Posłuchaj o historii parafii==
 
==Posłuchaj o historii parafii==
 
<flashmp3>Wirek.mp3</flashmp3>
 
<flashmp3>Wirek.mp3</flashmp3>
Linia 24: Linia 24:
 
{{Dekanaty}}
 
{{Dekanaty}}
 
[[Kategoria:Parafie - W|Wirek]]
 
[[Kategoria:Parafie - W|Wirek]]
[[Kategoria: Dekanat Kochłowice|Wirek]]
+
[[Kategoria:Dekanat Kochłowice|Wirek]]

Aktualna wersja na dzień 19:28, 11 sty 2020

Wirek laurentius2.jpg
Wirek laurentius1.jpg

Historia

Pierwsza wzmianka o Wirku to dokument czeski z 1594 roku, nazywający tak wzgórze nieopodal Czarnego Lasu. Wieś rozwinęła się z folwarku założonego na tych terenach w 1620 roku. W połowie XVIII wieku w Rudzie Śląskiej zaczęto wydobywać węgiel. W XIX wieku Wirek stał się dużym ośrodkiem miejskim z zakładami przemysłowymi; w 1805 roku powstała tam huta żelaza. Szybko wzrastała liczba ludności.

Kaplica

W 1840 roku założono „Salę modlitw” dla Żydów mieszkających w Wirku, w 1853 roku - bożnicę, a w 1891 - synagogę. Pierwszym miejscem modlitw katolików była kaplica pw. św. Wawrzyńca znajdująca się w budynku zlikwidowanego w 1866 roku więzienia. Rok później utworzono w tej kaplicy filię parafii kochłowickiej. Jej pierwszymi proboszczami byli ks. Karol Dittrich i ks. Ernest Weinhold, który w 1873 roku rozpoczął budowę kościoła. 14 grudnia 1874 odbyło się poświęcenie budowy, która stanowiła samodzielną parafię. Kościół konsekrował biskup wrocławski kard. Georg Kopp w 1892 roku. 29 września 1894, we Wrocławiu, zmarł ks. Weinhold. Został pochowany na nowo wybudowanym cmentarzu parafialnym. Proboszczem został ks. Antoni Gutsfeld. Dwa lata później rozpoczął budowę probostwa, a w 1897 roku - szpitala.

Kościół

Na początku XX wieku pojawiła się potrzeba budowy nowego, większego kościoła. Budowę rozpoczęto 2 lipca 1907. Rok później poświęcono kamień węgielny, a 19 grudnia 1909 kościół pw. św. Wawrzyńca i św. Antoniego z Padwy przez ks. dziekana Tyllę. Konsekracji kościoła dokonał kard. Bertram w 1918 roku. Po plebiscycie w 1921 roku Wirek pozostał w części polskiej. Do 1939 roku w parafii poświęcono dwa ołtarze – św. Antoniego i MB Częstochowskiej, sztandary Mężów Katolickich oraz dzwony, które 5 kwietnia 1942 zostały skonfiskowane na potrzeby wojenne. Wiosną 1972 roku powstały poważne szkody górnicze: pękła ściana nośna i boczna nawa. Rok później zniszczeniu uległo sklepienie kościoła. Większa część kościoła została wyłączona z użytku. Z remontem kościoła borykano się do 1984 roku. Proboszcz parafii, ks. Konrad Seligman odnowił salki katechetyczne w dużej wieży, gdzie w latach 1986-1987 działała ochronka parafialna, która później została przeniesiona do budynku przy placu kościelnym. W 1995 roku oddano do użytku dom katechetyczny. Ze względu na szkody górnicze niezbędna była rozbiórka probostwa, a budowę nowego rozpoczęto według starych wzorów.

Posłuchaj o historii parafii

Proboszczowie

Bibliografia

P. Łata, Kościół jako przestrzeń sakralna na przykładzie kościoła pw. św. św. Wawrzyńca i Antoniego w Rudzie Śląskie-Wirku. Katowice 2007; E. Florczyk, Historia parafii św. św. Wawrzyńca i Antoniego w Wirku, Katowice 1995; J. Dudała, Dwie wieże. Parafia św. Wawrzyńca i św. Antoniego w Wirku, GN 2006, nr 41, (dodatek katowicki), s. 14-15; D. Głazek, Domus Celeberrima. Architektura sakralna (katolicka) w przemysłowej części Górnego Śląska 1870-1914, Katowice 2003, s. 228.