Rymer Józef

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rymer Józef (1882-1922), pierwszy wojewoda śląski

Rymer Jozef.jpg
karykatura z "Kocyndra"
tablica w katedrze Chrystusa Króla w Katowicach
nagrobek na cmentarzu, Katowice, ul. Francuska

Urodził się 9 lutego 1882 w Zabełkowie pod Raciborzem w rodzinie chałupnika Józefa i Joanny z d. Zielonka. W 1898 roku wyemigrował do Westfalii w poszukiwaniu pracy. Pracował jako górnik w Dellwig (Essen) i studiował w wieczorowej szkole handlowej. Nawiązał kontakty ze Zjednoczeniem Zawodowym Polskim i w 1902 roku znalazł się w jego strukturach. Dzięki swym zdolnościom oratorskim i zmysłowi organizacyjnemu szybko zrobił karierę w ZZP. W 1911 roku został sekretarzem głównym ZZP, w 1913 roku prezesem Zarządu Głównego.

W 1913 roku powrócił na Górny Śląsk i zamieszkał w Katowicach. Tutaj jego działalność skoncentrowała się wokół niesienia pomocy potrzebującym oraz organizacji towarzystw kulturowo-oświatowych. Był zaangażowany również w działalność społeczno-polityczną. Uczestniczył w Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu. W 1915 roku został członkiem Komitetu Wykonawczego Niesienia Pomocy Głodującej Ludności Królestwa na Okręg Śląski. W dwa lata później został jednym ze współorganizatorów Towarzystwa Oświaty na Śląsku im. św. Jacka w Opolu. W 1918 roku został delegatem na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu. Następnie sam tworzył system polskich rad ludowych na Górnym Śląsku. Został również powołany na stanowisko przewodniczącego Naczelnej Rady Ludowej. W 1919 roku uczestniczył w konferencji pokojowej w Wersalu jako ekspert ds. górnośląskich. W czasie plebiscytów był zastępcą Wojciecha Korfantego i uczestniczył w przygotowaniu „Statutu Organicznego Województwa Śląskiego”. Podczas III powstania śląskiego należał do Komitetu Wykonawczego Cywilnej Naczelnej Władzy na Górnym Śląsku. Po okresie powstań został przewodniczącym Tymczasowej Rady Wojewódzkiej, a w 1922 roku pierwszym wojewodą śląskim. Podpisał dokument o symbolicznym znaczeniu – przejęcia Śląska przez Polskę. Odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta. Zmarł 5 grudnia 1922 w Katowicach i został pochowany na cmentarzu przy ul. Francuskiej. Pośmiertnie otrzymał Krzyż Niepodległości.

Bibliografia

B. Snoch, Górnośląski Leksykon Biograficzny, Katowice 2004, s. 282; Encyklopedia powstań śląskich, Opole 1982, s. 494; F. Szymiczek, Rymer Józef (1882-1922), [w:] Śląski słownik biograficzny, pod red. J. Kantyki, W. Zielińskiego, t. 1, Katowice 1977, s. 229-231; Z. Hojka, Józef Rymer, pierwszy włodarz polskiego Śląska, Katowice 2009; Tenże, Józef Rymer, biografia polityczna, Katowice 2002; I. Antonów-Nitsche, Józef Rymer, pierwszy wojewoda śląski, 1882-1922, Katowice 1984; B. Motyka, Józef Rymer (1882-1922), [w:] Zeszyty Raciborskie "Strzecha", t. 7, s. 67-73; F. Serafin, Działalność narodowa Józefa Rymera w latach 1918-1922, [w:] Nie tylko o Korfantym. Jeszcze o powstaniach śląskich i plebiscycie w świetle ostatnich badań, red. Z. Kapała, Bytom 2000, s.175-193; Księga Pamiątkowa X-lecia Związku Urzędników Państwowych, Samorządowych i Komunalnych na województwo śląskie, Katowice 1934, s.80; M. Wanatowicz, Ludność napływowa na Górnym Śląsku w latach 1922-1939, Katowice 1982, s. 53.