Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Niemodlinie

Niemodlin to miasto w woj. opolskim, na Równinie Niemodlińskiej, w pobliżu Borów Niemodlińskich. Pierwszy raz wzmiankowane w łacińskim dokumencie z 1224 roku, wydanym przez księcia śląskiego Kazimierza I opolskiego. Natomiast 28 maja 1260 w łacińskim dokumencie Władysława opolskiego, wydanym w Raciborzu jest wymieniony jako wieś villa Niemodlim oraz villa Niemodlin. Od 1779 roku do końca drugiej wojny światowej miasto należało do hrabiów von Praschma.

Parafia powstała około 1228 roku, obejmowała 26 okolicznych wsi. Pierwszym proboszczem był Eccehard, którego wymieniono w dokumencie z 1290 roku. W latach 1389-1810 w Niemodlinie istniała kapituła kolegiacka.

Obecny kościół zbudowano w końcu XIII wieku, a rozbudowano w drugiej połowie XV wieku. Nie ominęły go burzliwe losy, począwszy od wojny trzydziestoletniej, przez pożary, zniszczenia, odbudowy.

Kościół jest murowany, orientowany, w stylu gotyckim, z przekształceniami barokowymi z połowy XVII wieku i pierwszej połowy XVIII wieku. W prezbiterium zwracają uwagę: ołtarz główny z obrazem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz dwie rzeźby z XVII wieku, świętych Piotra i Pawła. Ołtarz ufundowali w 1822 roku, hrabia Fryderyk Praschma, proboszcz Ilgner, fundacja hrabiny Joanny Praschma. Obraz jest wzorowany na jednym z obrazów Guido Reniego, włoskiego malarza wczesnego baroku. Autorem całej kompozycji jest Peter Joseph Molitor, dziewiętnastowieczny malarz niemiecki. Nad obrazem widnieje napis: EXALTATA EST SANCTA DEI GENITRIX! (Wywyższona jest Święta Boża Rodzicielka!).

Podczas prac konserwatorskich w latach 2013-2021 odkryto na ścianie wschodniej prezbiterium wczesnogotyckie malowidła ścienne. Znajdujące się w nawie ołtarze boczne, rokokowo-klasycystyczne, wzniesione ok. 1790 roku, poświęcone są Krzyżowi Świętemu i Nawiedzeniu św. Elżbiety przez Maryję. Ołtarze wykonał Johann Friedl Starszy, działający pod koniec XVIII wieku w Opawie i Raciborzu. Wśród innych zabytków wyróżnia się późnobarokowa ambona z ok. 1730 roku, z przekształceniami z drugiej połowy XIX wieku. Także późnobarokowy ołtarz św. Anny z ok. 1730 roku, z renowacją w XIX i XX wieku. Ściany sklepienia kaplicy pw. św. Anny pokryte są freskami, które odkryto spod przemalowań w latach 2010-2011 i w 2019 roku. Malowidła te oparte są na wzorach włoskiego malarza i architekta Andrei del Pozzo, a ich autora należy szukać w kręgu malarzy morawskich lub śląskich.

Do parafii należą: kościół filialny pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Szydłowcu Śląskim oraz kaplica pw. św. Jana Chrzciciela w Grodźcu.

• W nawie bocznej znajduje się pamiątkowa tablica ku czci zabitych żołnierzy Armii Krajowej i ludności z kresów dawnej RP, ufundowana w 1990 roku. Napis na niej brzmi: Pomordowanym mieszkańcom Wołynia, ofiarom deportacji, rzezi i obozów, żołnierzom 27 Wołyńskiej Dywizji Armii Krajowej, Obrońcom Przebraża i okolic, za patriotyczną postawę w ratowaniu życia Polaków na Wołyniu w latach 1939-44. Rodacy Ziemi Wołyńskiej. Niemodlin 1990 r.

Bibliografia

J. Domska, Niemodlin. Monografia miasta i gminy, Niemodlin 2021; J. Domska, Niemodlin i ziemia niemodlińska od 1224 roku do początków XX wieku, Opole-Niemodlin 1988; T. Chrzanowski [red.], M. Kornecki [red.], Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. VII, województwo opolskie, zeszyt 8, powiat niemodliński, Warszawa 1962