Parafia św. Klemensa Papieża w Miedźnej

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Miedzna1.jpg
Miedzna2.jpg
Miedzna3.jpg
Miedzna4.jpg

Gmina Miedźna położona jest nad rzeką Wisłą, wzdłuż której na tym terenie przebiega wschodnia granica województwa śląskiego. Wieś leży przy dawnej drodze z Oświęcimia do Pszczyny. Lokacja wsi Miedźna na osadniczym prawie niemieckim przypada na schyłek XIII wieku. Z tego też okresu pochodzą pierwsze zachowane wzmianki źródłowe o Miedźnej, choć przypuszcza się, iż także w okresie przedkolacyjnym istniały na tych terenach formy osadnictwa.

Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii pochodzi ze spisu świętopietrza z 1325 roku. Proboszczem w tym czasie był niejaki ksiądz Bernard. W tym czasie Miedźna wchodziła w skład dekanatu oświęcimskiego, należącego do diecezji krakowskiej, zaś patronat nad parafią roztaczał książę pszczyński. Około 1350 roku została włączona do nowo powstałego samodzielnego dekanatu pszczyńskiego, wyodrębnionego z północnej części dekanatu oświęcimskiego i dwóch parafii dekanatu bytomskiego (Mikołów i Mokre). Precyzyjnie można określić terytorium parafii dopiero w XVI w. – obejmowała ona sześć wsi: Miedźną, Grzawę, Wolę, Górę, Międzyrzecze i Zawadkę. W kolejnych latach na terenie administrowanym przez miejscowego proboszcza powstały kolejne wsie: Gilowice, Bodzów i Frydek. Tak rozległa parafia była w XVIII wieku największą parafią wiejską, a trzecią co do wielkości w całym dekanacie pszczyńskim, ustępując tylko miejskim parafiom w Pszczynie i Mikołowie. Wiadomo, że już w XVI w. kościół w Miedźnej nosił tytuł św. Klemensa.

Pośród wszystkich parafii dekanatu pszczyńskiego, Miedźna najdłużej pozostała katolicka. Działo się to dzięki nieugiętej postawie miejscowego proboszcza, ks. Andrzeja Piotrowskiego. Po jego śmierci, w 1594 roku kościół przeszedł w ręce protestantów. Już w tym okresie parafia posiadała dwa kościoły filialne: w Górze (z XV wieku) i w Grzawie. Drewniany kościół św. Klemensa w Miedźnej stał się, choć na krótko, ponownie katolicki w 1628 roku, na stałe zaś katolicy przejęli go w 1653 roku. W tym czasie parafia posiadała szkołę. Prócz proboszcza duszpasterstwem zajmował się wikary, co świadczyło o znaczeniu i zamożności mieszkańców Miedźnej.

17 lipca 1821 na mocy bulli Piusa VII De salute animarum przyłączono dekanat pszczyński do diecezji wrocławskiej. Od 1821 roku zaczęto prowadzić kronikę parafialną. Po I wojnie światowej Miedźna znalazła się na terenie odrodzonej po rozbiorach Polski i stała się częścią nowo powstałej diecezji katowickiej. Obecnie parafia wchodzi w skład dekanatu Miedźna w archidiecezji katowickiej. Liczy około 1400 katolików, a istniejące dawniej kościoły filialne ustanowiono samodzielnymi parafiami.

Wokół drewnianego kościółka w Miedźnej znajduje się cmentarz, na którym pochowanych jest wielu księży, wśród nich m.in. ks. Andrzej Piotrowski oraz pastor Konstanty Mollenda. Najbardziej znanymi księżmi pochodzącymi z parafii św. Klemensa są bp pomocniczy wrocławski Walenty Wojciech (biskup od 1920 roku) oraz ks. infułat Jan Kapica – żyjący na przełomie XIX i XX wieku proboszcz parafii św. Marii Magdaleny w Tychach i charyzmatyczny działacz ruchu trzeźwościowego. Obecny drewniany kościół zbudowany został w latach 20. XVIII wieku. Znajdują się w nim 3 ołtarze, w tym główny, murowany ołtarz św. Klemensa. Budowla ta jest jednym z najcenniejszych zabytków drewnianej architektury sakralnej Górnego Śląska.

Odpust parafialny obchodzony jest w niedzielę przed Uroczystością Chrystusa Króla oraz w niedzielę po Uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa.

Kapliczki i krzyże przydrożne

Proboszczowie

przejęcie kościoła przez protestantów

Bibliografia

U. Chrobok-Sztoler, Parafia w Miedźnej jako przykład parafii wiejskiej na ziemi pszczyńskiej, [w:] Ziemia pszczyńska przez wieki. Stan badań, archiwalia, problemy badawcze, red. A. Barciak, Suszec 2002, s. 211-223; Straty wojenne. Zabytkowe dzwony utracone w latach 1939-1945 w granicach Polski po 1945, t. 3 województwo śląskie, cz. 1 diecezja katowicka wraz z częścią diecezji częstochowskiej, opr. P. Nadolski, Katowice 2008, s. 197; L. Wiewióra, Gawędy o ziemi śląskiej, "Z tej Ziemi. Śląski kalendarz katolicki na rok 2000", s. 176-177; M. Rzepka, Urok tradycji, pracowitości i pobożności. Parafia św. Klemensa Papieża w Miedźnej, GN 2003, nr 37, (dodatek katowicki), s. 28; www.miedzna.nowoczesnagmina.pl [odczyt 22.08.2012].