Parafia św. Antoniego z Padwy w Tworogu

Kaplica pw. św. Antoniego z Padwy została ufundowana przez Jerzego Leonarda de Colonna. W latach 1666-1670 prawdopodobnie zbudował ją Marcin Grochowski. Protokół wizytacyjny z 1679 roku podawał wymiary obiektu - 8,7 m szerokości i 4,6 m długości. Kaplica posiadała murowane sklepienie oraz ołtarz, w którym znajdowała się pozłacana figura patrona. W 1687 roku erygowano parafię w Kotach, a pałacowa kaplica w Tworogu została wówczas podniesiona do rangi kościoła filialnego. W protokole z tegoż roku wizytator, archidiakon Marcin Stephetius zapisał, iż w kaplicy znajdują się trzy ołtarze, w tym główny poświęcony św. Antoniemu. Tworóg nie posiadał wówczas własnego proboszcza. Rezydował tu jedynie duszpasterz tymczasowy. Jako pierwszy przez pół roku funkcję tę sprawował ks. Paweł Mikolcy.

Z czasem kaplicę św. Antoniego w Tworogu stopniowo rozbudowano. Najpierw powstał drewniany przedsionek, a potem zakrystia. Wreszcie właściciel miejscowości, Franciszek de Colonna (1757-1783) kazał dobudować mniejszą kaplicę św. Jadwigi. W podziemiach powstała krypta, w której fundator spoczął 2 października 1783. Pochowano tam również jego żonę. Po działaniach wojennych z lat 1807-1815, które nadwyrężyły drewnianą kaplicę św. Antoniego, staraniem proboszcza ks. Andrzeja Zaglówka w jej miejscu rozpoczęto budowę murowanego kościoła. Fundatorem był Karol von Gastheimb. Projekt architektoniczny kościoła opracował Krzysztof Worbs. Konsekracja kościoła odbyła się w 1817 roku.

W latach 1905-1907 rozbudowy i przebudowy kościoła w stylu neobarokowym podjął się ks. Mikołaj Knosała. Kościół zyskał nawę poprzeczną oraz nowe prezbiterium, podwyższono wieżę. W środku znalazł się XVII-wieczny ołtarz główny oraz pochodzące z XIX wieku klasycystyczne organy.

W parku dworskim znajduje się pochodząca z 1796 roku późnobarokowa, podbita gontem i zwieńczona kopułą kaplica.

28 maja 1966 kościół został wpisany do rejestru zabytków.

Proboszczowie

ks. Ignacy Wessely (1746-1762)
ks. Andrzej Zanner (1756-1759)
ks. Andrzej Philipii
ks. Jerzy Józef Galbierz
ks. Krzysztof Grooss
ks. Walenty Hoscheck (1785-1802)
ks. Andrzej Zaglowek
ks. Franciszek Marzon
ks. Józef Koth
ks. Edward Frank
ks. Antoni Monem
ks. Euzebiusz Stephan (1889-1894)
ks. Mikołaj Knosała (1900-1911)
ks. Karol Jaschik
ks. Gerard Woźnica
ks. Franciszek Śliwka
ks. Kazimierz Góral (2006-2021)
ks. Adam Bryła (2021-nadal)

Bibliografia

K. Scheffer, Wizerunki dawnego Tworogu, H. Gawelczyk, Dzieje kultu św. Antoniego z Padwy w Tworogu, A. Kuzio-Podrucki, M. Ogiński, Rezydencje śląskiej szlachty, Tarnowskie Góry 2013, s. 75.