Parafia Świętego Marcina w Międzyrzeczu Górnym

Parafia została założona na przełomie XIV i XV wieku. Była erygowana przed 1447 rokiem i wzmiankowana w rejestrach świętopietrza. W połowie XV wieku liczyła ok. 285 wiernych i była to duża wspólnota, jak na warunki Księstwa Cieszyńskiego. Była zależna od diecezji wrocławskiej, a ziemie te wchodziły później w skład państwa stanowego bielskiego.

Zabytkowy drewniany kościół został wzniesiony w 1522 roku. Służył parafii pięć wieków. Stanowił zabytek klasy "0". Oparł się czasowi, kataklizmom dziejowym i wojnom, łącznie z dwiema światowymi. 26 stycznia 1993 został podpalony i spłonął doszczętnie. Z pożaru ocalała tylko kamienna kropielnica z 1780 roku, szczątki rzeźby murzyna z chrzcielnicy, nadtopione naczynia liturgiczne oraz bryła stopionego spiżu z dzwonu wieżowego.

Ten drewniany kościół był konstrukcji zrębowej, dach i wieża pokryte gontem. Wieża kwadratowa z izbicą. Prezbiterium było trójboczne, nawa prostokątna, kruchta w wieży. Kościół był czterokrotnie malowany. W 1522 roku w stylu renesansowym, w 1774 roku w rokokowym, w 1869 roku na deskach szalunkowych polichromię wykonał artysta Krzepełka, a w 1932 roku wnętrze zdobili artyści krakowscy, Rutkowski i Kąstka. Uwagę zwracał ołtarz pochodzący z 1765 roku. Jego główną dekoracją była rzeźba Boga Ojca i Ducha Świętego z aniołami. Środkowa część pochodziła z tryptyku z końca XV wieku. Malowidło przedstawiało tzw. Sacra Conversazione z Matką Boską, świętymi Marcinem i Michałem Archaniołem. Po bokach znajdowały się rzeźby świętych, Wojciecha i Ignacego. Po lewej stronie umieszczone były: rokokowa ambona z emblematami papiestwa i rokokowa chrzcielnica z rzeźbami murzynów z 1767 roku. Nad bocznym ołtarzem przy prezbiterium znajdowała się rokokowa rzeźba Matki Boskiej z połowy XVIII wieku.

Po pożarze tegoż kościoła parafia ewangelicko-augsburska w Międzyrzeczu zaprosiła na nabożeństwa do kościoła ewangelickiego. Pomoc trwała siedem lat, w czasie których katolicy gromadzili się na niedzielnej Mszy św., chrztach, ślubach i pogrzebach, korzystając z gościny w kościele ewangelickim. Z inicjatywy ówczesnego proboszcza parafii, ks. kan. Piotra Polaczka, rozpoczęto budowę nowego kościoła. Kamień węgielny dla niego poświęcił 22 maja 1995 na Kaplicówce papież Jan Paweł II. 22 listopada 2015 nowy kościół konsekrował ordynariusz diecezji bielsko-żywieckiej, bp Roman Pindel.

Parafia w Międzyrzeczu Górnym do 1992 roku należała do diecezji katowickiej.

Bibliografia

Oprac. MC; [1] (dostęp: 5.09.2026); J. Polak, Inwentarz oraz kronika parafii i kościoła pw. św. Marcina w Międzyrzeczu 1522-1939, Stowarzyszenie przyjaciół Międzyrzecza 2012; Międzyrzecze. Kościół parafialny pw. św. Marcina, [w:] Piotr Siemko, Nie zachowane kościoły drewniane Górnego Śląska, Centrum Dziedzictwa Kulturowego Górnego Śląska, Katowice 2001, s. 106