Pałac w Miechowicach

Pierwsze wzmianki o Miechowicach - obecnie dzielnicy Bytomia - pochodzą z 1336 roku. Do początków XV wieku wieś stanowiła własność książęcą, potem zaś wielokrotnie zmieniała właścicieli. W 1812 roku Miechowice znalazły się w posiadaniu Ignacego Domesa, który jeszcze w tym samym roku rozpoczął budowę pałacu. Powstała w ciągu pięciu lat klasycystyczna budowla stanowiła prezent dla córki Domesa, Marii. Maria Aresin w 1831 roku została wdową. W czerwcu 1832 lub maju 1833 roku ponownie zawarła związek małżeński z młodszym od niej o 14 lat Franciszkiem Winklerem, pełnomocnikiem jej pierwszego męża w kopalni galmanu "Maria". W 1844 roku, po zniszczeniach spowodowanych przejściem przez Miechowice trąby powietrznej - między innymi zerwało dach - Winkler rozpoczął przebudowę pałacu. Kolejnej renowacji obiekt doczekał się w latach 1855-1859. Jej inicjatorem był Hubert von Thiele Winkler, zięć Franciszka i mąż jego córki z pierwszego małżeństwa, Waleski. Nowe założenie w stylu neogotyku angielskiego, tzw. styl Tudorów, zaprojektował architekt Richard Lucae. Dobudowano wówczas dwa skrzydła, w których znalazły się m.in. galeria obrazów, biblioteka, sala kwiatowa, kaplica, zwana chrzcielną, z witrażami i neogotyckim sklepieniem. Nad budowlą górowały: 33-metrowa Wieża Jaskółcza, której nazwa pochodziła stąd, że na jej drzwiach znajdowała się płaskorzeźba z gniazdem jaskółek oraz Wieża Prochowa. Na krańcu zachodnim zaś mieściła się zachowana do dziś Wieża Wodna, w której znajdowały się urządzenia wodociągowe. Ze względów finansowych nie zrealizowano budowy środkowego skrzydła, które miało łączyć dwa pozostałe. Pałac pozostawał własnością rodziny Thiele Winklerów do 1925 roku, kiedy to został sprzedany spółce "Preussengrube AG". 27 stycznia 1945 budowla została splądrowana i spalona przez oddziały Armii Czerwonej. To zaś co z niej pozostało, w noc sylwestrową 1954/1955, wysadzili w powietrze saperzy Ludowego Wojska Polskiego. Zachowała się jedynie oficyna, którą w latach 2019-2021 poddano renowacji. Obecnie mają tam swoją siedzibę obiekty kulturalne. Podczas prowadzonych wówczas prac ziemnych w najniższej kondygnacji odkryto fragmenty kaplicy pałacowej i krypty. Pałac otaczał rozległy park ukształtowany w stylu ogrodu krajobrazowego. Do 26 lutego 1924 nosił on nazwę Parku Ludowego, a potem Parku Thiele Winklerów. Jego drzewostan stanowią głównie buki zwyczajne. Ozdobą jest dwustuletni platan klonolistny o obwodzie 568 cm. Posadzono także gatunki egzotyczne, jak miłorzęby japońskie, cyprysik groszkowy, choinka kanadyjska, glediczia trójcierniowa. W 1962 roku na terenie parku zbudowano amfiteatr, który rozebrano w latach 90. XX wieku.

Bibliografia

Górnośląskie zamki i pałace, red. D. Emmerling, (bmw) 1999, s. 55; www.palac-thiele-wincklerow-w-miechowicach.pl; www.slaskie.travel.pl; www.bytomdzisiaj.pl