Świerc Jan

Świerc Jan SDB (1877-1941), sługa Boży

Urodził się 29 kwietnia 1877 w Królewskiej Hucie w rodzinie Mateusza i Franciszki z d. Rother. Przybył do Turynu na Valsalice w 1894 roku. Skończywszy tu nauki gimnazjalne wstąpił do Zgromadzenia Salezjańskiego – do nowicjatu w Ivrei w 1897 roku, który ukończył pierwszą profesją zakonną złożoną w dniu 3 października 1899. Następnie studiował filozofię i teologię w Turynie. Był sekretarzem przełożonego generalnego ks. Michała Rua i pomagał w redagowaniu „Wiadomości Salezjańskich”. 6 czerwca 1903 w katedrze turyńskiej przyjął święcenia kapłańskie z rąk kard. Augustyna Rychelmy.

Gdy wrócił do Polski powierzono mu przygotowanie nowicjatu w nowo otwartym domu salezjańskim w Daszawie (1904). Po jego uruchomieniu był kapelanem w Krakowie w Zakładzie im. Lubomirskich. W 1905/1906 roku został dyrektorem Zakładu w Oświęcimiu, obejmując ten urząd po księdzu Manassero jako pierwszy dyrektor-Polak. W 1911 roku przejął kierownictwo Zakładu im. Lubomirskich w Krakowie przy ul. Rakowickiej. W 1914 roku opiekował się rannymi żołnierzami w tymże Zakładzie, by w 1915 roku objąć w Oświęcimiu na Zasolu opiekę nad uciekinierami wojennymi z terenów Galicji Wschodniej. W 1918 roku otworzył Zakład na terenie zaboru rosyjskiego w Kielcach, gdzie został pierwszym dyrektorem i proboszczem. Stąd wrócił w 1923 roku do Oświęcimia. Jako dyrektor i proboszcz w Przemyślu na Zasaniu w latach 1925-1934 ukończył budowę kościoła świętego Józefa i był najbliższym doradcą bpa Anatola Nowaka. W 1934 roku otworzył nową placówkę we Lwowie przy kościele Matki Boskiej Ostrobramskiej.

Poważna choroba przerwała tam jego działalność, ale już w 1938 roku na nowo podjął działalność duszpasterską jako proboszcz parafii świętego Stanisława Kostki w Krakowie i dyrektor tutejszej salezjańskiej wspólnoty. Aresztowany przez gestapo 23 maja 1941. Umieszczony został w więzieniu na Montelupich. 26 czerwca 1941 został wraz ze współbraćmi przewieziony do Auschwitz. Po brutalnych torturach został zamordowany 27 czerwca 1941 na słynnym Żwirowisku. 24 października 2025 papież Leon XIV podpisał dekret o męczeństwie. Beatyfikacja ks. Jana Świerca i ośmiu salezjan, którzy oddali życie z wiarą i miłością w Auschwitz i Dachau, 6 czerwca 2026 w Krakowie pod przewodnictwem kard. Marcello Semeraro.

Bibliografia

S. Kosiński, Świerc Jan (hasło), [w:] Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX wieku, red. J. Pater, Katowice 1996, s. 431-432; Zginął obok swej szkoły, GN 2006, nr 11, (dodatek katowicki), s. 4; P. Mikołajczyk, Męczennik z Królewskiej Huty. Wkrótce ruszy proces beatyfikacyjny księdza z Chorzowa, GN 2002, nr 47, (dodatek katowicki), s. 21-22; W. Jacewicz, J. Woś, Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939–1945, z. 5, Warszawa 1977, s. 156; J. Pietrzykowski, Współtwórcy "salezjańskiego Przemyśla", "Seminare. Poszukiwania naukowo-pastoralne”, t. 25 (2008), s. 466-467; J. Ptaszkowski, Rzecz o dobrej sławie Oświęcimia. Karty z historii Zakładu Księdza Bosko, Kraków 1998, s. 24-25; W. Żurek, Żwirowisko oświęcimskie. Męczeństwo polskich salezjanów, Lublin 2000, s. 79-97; J. Pietrzykowski, Towarzystwo Salezjańskie w Polsce w warunkach okupacji 1939-1945, Warszawa 2015, s. 188, 209, 278-280; B. Kant, Księga męczeństwa salezjanów polskich. 55 polskich salezjanów zamordowanych przez hitlerowców, Warszawa 2012, s. 257-259.