Życie z sercem na dłoni

Z Katedra Historii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ks. Damian Bednarski, Ks. Jan Macha (1914-1942). Życie z sercem na dłoni, Katowice 2014, ss. 113, ISBN 978-83-939593-1-0

Macha14.jpg

Wprowadzenie

Książka, którą oddajemy w Państwa ręce, powstała w roku obchodów setnej rocznicy urodzin ks. Jana Machy, a wydana została w dniu siedemdziesiątej drugiej rocznicy jego męczeńskiej śmierci poniesionej w katowickim wię¬zieniu. Jest opowieścią o człowieku zachwycającym, o jego życiu i śmierci, a przede wszystkim o wierze, służbie, dobroci i miłości. Jest historią zwycięstwa światła nad ciemnością w czasach, gdy ta ostatnia zdawała się panować niepodzielnie.

Autor książki, ks. dr Damian Bednarski, to zarazem postulator w zainaugurowanym w listopadzie 2013 roku procesie beatyfikacyjnym jej bohatera. Kilka miesięcy później, 26 marca 2014 roku, w Muzeum w Chorzowie otwarta została wystawa poświęcona ks. Masze, zatytułowana „Życzeniem moim było pracować dla Niego...", poprzedzająca zorganizowaną nazajutrz na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach konferencję „Wiek XX -czas męczenników", której plon został wydany drukiem. Podczas obrad zaprezentowano książkę wydaną w serii „Źródła do dziejów Kościoła katolickiego na Górnym Śląsku" i zatytułowaną Żyłem krótko, lecz cel swój osiągnąłem. Ks. Jan Macha (1914-1942) pod redakcją ks. D. Bednarskiego. Wkrótce chorzowską wystawę zaprezentowano także w Areszcie Śledczym w Katowicach. Niebawem zawita do innych miejsc, przede wszystkim tych, z którymi chorzowski sługa Boży był związany.

Biografią ks. Jana Machy pragniemy zwieńczyć ową dobrą passę roku 2014, owoc pracy i troski, starań i działań, których celem było i pozostaje pielęgnowanie pamięci o człowieku wyjątkowym. Zarazem czynimy kolejny krok na drodze do poznania i propagowania tej nieprzeciętnej osoby. Ksiądz Damian Bednarski w swoim opracowaniu akcentuje przede wszystkim pracę ks. Machy na polu dobroczynności i miłosierdzia. Dużo uwagi poświęca jego pobytowi w więzieniu, panującym tam warunkom, a zwłaszcza pisze o postawie młodego kapłana, jaką przyjął w sytuacji ekstremalnej, w której się znalazł, dając zadziwiające świadectwo odwagi, dojrzałości i niezłomnej wiary. To książka o „dobrym życiu" i spełnionej młodości, która, choć brutalnie przerwana przez zbrodnię, nigdy nie przestała promieniować witalną siłą. Z narracji zaproponowanej przez Autora wyraźnie wyłania się młody człowiek, który aresztowany i skazany na śmierć został za caritas, za to, że był kapłanem „z sercem na dłoni", za charytatywną posługę oraz służbę i wierność człowiekowi skrzywdzonemu. To opowieść o wielu talentach, z których żaden nie został zmarnowany.

Jest doświadczeniem symbolicznym, że powstanie pierwszej naukowej biografii ks. Jana Machy zainicjowało Górnośląskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk im. Walentego Roździeńskiego w Katowicach, to samo, które ma u swoich korzeni osobę bł. ks. Emila Szramka, kapłana, męczennika, mistrza słowa i opiekuna pamięci, nauk i sztuk. Wśród ponad trzydziestu publikacji GTPN wydawanych regularnie od roku 1994 kilka poświęcono tej właśnie szczególnej dla Śląska postaci. Wszystkie skupiały się na biografiach osób i wartościach dla Górnego Śląska fundamentalnych. Rodziły się z wierności nauce pielęgnującej prawdę. Pragniemy, by nadal tak było.

Chcę z całego serca podziękować Autorowi książki ks. Damianowi Bednarskiemu za poniesiony trud i piękne świadectwo dbałości o pamięć. Dziękuję także Recenzentowi Księdzu Prof. zw. dr. hab. Jerzemu Myszorowi, którego naukowy wkład w poznanie historii Kościoła na Górnym Śląsku jest wprost nie do przecenienia, oraz Wydawnictwu Medeia za staranną opiekę nad książką i nadanie jej ostatecznego kształtu edytorskiego.

Pierwsza prezentacja biografii ks. Jana Machy, zatem jej premiera i promocja, odbyła się w gościnnych murach Biblioteki Śląskiej w Katowicach, w sali audytoryjnej Parnassos, której nawet nazwa potwierdza, że to najwłaściwsze miejsce na rozważanie dziejów życia tak promieniującego siłą, jak to, które stało się udziałem Hanika (jak nazywali go najbliżsi). Za nieocenioną serdeczność przyjęcia dziękuję Dyrektorowi Biblioteki Panu Prof. zw. dr. hab. Janowi Malickiemu.

Jest powołaniem każdego z nas dbałość o dziedzictwo, spuściznę kulturową lokalnego świata, o pielęgnowanie pamięci jego bohaterów. To także zaszczyt I źródło ożywczej satysfakcji. Ufamy, że ta książka o „pięknym" człowieku, mężczyźnie, kapłanie, Polaku i Ślązaku przyniesie nie tylko wiedzę, ale i pokrzepienie w trudnych czasach kryzysu autorytetów, wartości i wzorów do naśladowania.

Prezes Górnośląskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk im. Walentego Roździeńskiego w Katowicach

dr Jacek Kurek